Wat is een warmtepomp?

Een warmtepomp is een elektrische vervanging voor je cv-ketel. Eigenlijk is een warmtepomp een soort omgekeerde koelkast die je huis verwarmt met een lage temperatuur. Een warmtepomp onttrekt warmte uit de buitenlucht, bodem of grondwater en gebruikt die warmte voor verwarming en warm water. Een warmtepomp wordt gebruikt bij all-electric oplossingen, warmtenetten en Warmte Koude Opslag (WKO).

Een warmtepomp is efficiënt omdat het weinig elektriciteit gebruikt om je huis mee te verwarmen. In combinatie met groene stroom is het een heel duurzaam alternatief voor aardgas. In onderstaand filmpje wordt uitgelegd hoe je aardgas volledig kan vervangen met behulp van een warmtepomp.

 


Hoe werkt een warmtepomp?

Een warmtepomp haalt warmte van buiten en gebruikt deze warmte voor verwarming en warm water. Buiten is het gemiddeld 15 graden, maar om de warmte in huis te gebruiken moet de temperatuur 40 graden zijn. Hoe een (lucht-water) warmtepomp dit doet leggen wij uit in de volgende stappen.

1. Een warmtepomp bestaat uit een binnen- en buitengedeelte. De lucht stroomt door het buitengedeelte van de warmtepomp.

2. In het buitendeel van de warmtepomp zit een vloeistof met een heel laag kookpunt. De buitenlucht is relatief warm, zelfs in de winter, en geeft zijn warmte af aan de vloeistof. De vloeistof gaat koken en verdampt.

3. De damp wordt opgevangen in het binnengedeelte van de warmtepomp. Daar wordt het 'samengeperst' met een compressor waardoor de temperatuur stijgt tot 40 graden. Bijna alle elektriciteit die een warmtepomp verbruikt, wordt gebruikt in dit proces. 

4. Vervolgens wordt de samengeperste warmte overgedragen aan de centrale verwarming van je huis. De warmte wordt eerst opgeslagen in een (buffer)vat. Van daaruit wordt het door je huis verspreid via speciale radiatoren of wand- en vloerverwarming, net zoals je cv-ketel dat nu doet.

5. Als de warmte is afgegeven aan de centrale verwarming, stroomt de afgekoelde vloeistof weer naar het buitendeel van de warmtepomp. Hier begint het proces weer bij stap 1.

Hoe werkt een warmtepomp?


Let op: bij een water-water warmtepomp komt de warmte uit de bodem en niet uit de lucht. Er is dan ook geen buitengedeelte, maar een extra gedeelte onder de grond.

Soorten warmtepompen

Volledige warmtepomp

Een volledige warmtepomp gebruikt warmte uit lucht, bodem of grondwater om je huis mee te verwarmen. Warmtepompen die gebruik maken van lucht als warmtebron noemen we lucht-water warmtepompen. Deze warmtepompen hebben een buitenunit, een soort airco die lucht van buiten opneemt. Een bodem-water warmtepomp haalt warmte uit grondwater van 50 tot 150 meter diepte. De aanleg van zo'n warmtepomp is ingrijpender en duurder dan bij een lucht-water warmtepomp. Er bestaan ook nog water-water warmtepompen. Deze worden gebruikt bij oppervlakte water of een Warmte-Koude Opslag (WKO) als warmtebron.

Hybride warmtepomp

Bij minder goed geïsoleerde huizen is het vaak niet mogelijk een volledige warmtepomp te plaatsen. Een tussenoplossing hiervoor is een hybride warmtepomp. Bij een hybride warmtepomp wordt de verwarming grotendeels gereld door de elektrische warmtepomp. Onder bepaalde omstandigheden, bijvoorbeeld in de winter als het heel koud is, kan de cv-ketel bijspringen om het extra warm te krijgen. Probeer een hybride warmtepomp wel altijd te combineren met groen gas.

Ventilatiewarmtepomp

Een ventilatiewarmtepomp is een warmtepomp die alleen gebruikt wordt bij huizen met mechanische ventilatie (dus niet bij balansventilatie). Veel warmte gaat vaak verloren via ventilatielucht. Een ventilatiewarmtepomp gebruikt deze warmte om je huis te verwarmen. De energiebesparing hangt af van hoeveel je ventileert en hoe warm je stookt. Een ventilatiewarmtepomp kan ook voor extra besparing zorgen in combinatie met een volledige of hybride warmtepomp. 

Hoe ziet een warmtepomp eruit?

Een warmtepomp is groter dan een cv-ketel en heeft vaak een binnen- en buitengedeelte. Als je helemaal elektrisch wil worden heb je daar dus wel ruimte voor nodig in een gangkast of een andere kamer, en in de tuin/balkon of op het dak. Hoe dit er uit ziet zie je in onze fotoserie over warmtepompen.

Bekijk hier de fotoserie

Foto van een warmtepomp

De voor- en nadelen

Voordelen

  • Het is een bewezen technologie, zo wordt het in veel landen als Duitsland en Japan al grootschalig toegepast.
  • Het is heel erg duurzaam, er is maar weinig stroom nodig om je huis te verwarmen. Het is wel belangrijk de stroom groen opgewekt wordt. 
  • Comfort in huis: als je huis goed geïsoleerd is, is de temperatuur heel constant. In de winter blijft het lekker warm, en in de zomer lekker koel.
  • Prettige en constante manier van verwarmen.
  • Geen koude voeten met vloerverwarming.
  • Een lucht-water warmtepomp kan in sommige gevallen ook koelen, handig voor in de zomer.
  • Je kan dit doen voor je eigen woning, zonder dat je afhankelijk bent van de buren.

Nadelen

  • De (isolatie)maatregelen en aanschaf van een warmtepomp zijn duur. Meer informatie over warmtepompen en prijzen vind je op de website van Milieu Centraal.
  • Vergaande isolatie is vereist voor je een warmtepomp kan installeren.
  • In huis moet balansventilatie aanwezig zijn. 
  • Een warmtepomp werkt niet hetzelfde als een cv-ketel. Met lage temperatuur verwarming kan je de temperatuur niet zomaar een graadje bijstellen, dat is even wennen.
  • Een warmtepomp en alle bijbehorende onderdelen nemen veel ruimte in beslag.
  • Installateurs zijn het nog niet gewend.
  • Een flinke verbouwing in huis, dit kan best ingrijpend zijn.
  • Sommige warmtepompen (met name lucht-water warmtepompen) maken geluid. Ze kunnen daarom het beste in een geluidsdichte ruimte worden geplaatst.

Kan ik een warmtepomp installeren? Doe de check!

Helaas is het niet mogelijk om in elke woning zomaar een warmtepomp te installeren. Voordat je een warmtepomp aan kan schaffen om mee te verwarmen moeten er eerst een aantal maatregelen genomen worden. We zetten de verschillende maatregelen op een rijtje.

Lees verder Kan ik een warmtepomp installeren? Doe de check!

Zij gingen je voor:

Rob en Rosie

De aanschaf van zonnepanelen beviel zo goed dat Rob en Rosie de volgende duurzame stap nemen: een hybride warmtepomp.

Rob en Rosie

Ecowijk Houten

Aram en Mirjam zijn buren in Ecowijk Houten en actief betrokken bij de ontwikkelingen van de duurzame woonwijk. 

Ecowijk Houten

Birgitta en Quirijn

Birgitta en Quirijn van Swinderen wonen in een woonboerderij midden in het bos en zijn overgestapt op een warmtepomp.

Birgitta en Quirijn

Blijf op de hoogte

Wil je op de hoogte blijven van al het nieuws en tips over aardgasvrij wonen?
Lees hier onze nieuwsberichten of schrijf je in voor de HIER verwarmt nieuwsbrief!

Schrijf je in

Partners

  • NUON
  • Feenstra
  • Ennatuurlijk
  • Pluimers
  • Tonzon
  • Eneco
  • HIER opgewekt
  • PUUR Klimaat Comfort
  • HVC
  • Stichting DOEN